Eigenzinnigheid komt bij alle kinderen voor; allemaal zijn ze geneigd te doen wat ze zelf willen. Overigens net als volwassenen; het lijkt in onze natuur ingebakken! Bij de één is deze koppigheid echter veel sterker dan bij de ander. Het ene kind lijkt wel geboren te worden met een volgzaam karakter; een ander kind met z'n eigenzinnige karakter weigert bij voorbaat al te gaan in de richting waarin het geduwd wordt. Net zoals het duwen van een winkelwagentje met kromme wieltjes meer energie en tact vraagt dan het voortbewegen van een 'gewoon' wagentje! Boodschappen doen kost dan heel wat spierkracht. Zo kan het omgaan met eigenzinnigheid voor ouders ook veel extra energie kosten om het kind in beweging te krijgen. Vaak gaat het goed. In sommige situaties escaleert het echter en wordt het ouderschap een vermoeide strijd met spanningen, frustraties en schuldgevoelens.
Hoe ermee omgaan?
Eigenzinnigheid heeft te maken met de wil. Ouders zijn de aangewezen personen om die wil te vormen op een manier die bij het kind past. Van te voren de grenzen aangeven, duidelijkheid scheppen en gezagsuitoefening spelen een belangrijke rol. Juist eigenzinnige kinderen hebben een enorme behoefte aan gezag. Ze zijn kampioen in het uittesten van de vastigheid van grenzen. Telkens willen ze over gestelde grenzen heen gaan. Neem bijvoorbeeld een kind, dat overal in de achtertuin mag spelen, behalve daarbuiten. Prompt zal dit kind het tuinhek openen en de straat oprennen in afwachting van hoe zijn/haar ouders zullen reageren
Gezag is belangrijk
Er zijn gezinssituaties waarin ouders denken dat het niet zo goed is voor een kind om gezag uit te oefenen. Het kind zou zich dan immers niet goed kunnen ontplooien. Het tegendeel blijkt waar. Willen kinderen gezond opgroeien en zich optimaal kunnen ontplooien dan moeten ze juist leren om met gezag om te gaan. Een voorbeeld uit de Bijbel van een situatie waar deze principes in de wind worden geslagen is het gezin van de hogepriester Eli. Zijn zonen Hofni en Pinehas moesten de offerdienst in de tempel uitvoeren. Heel duidelijk slaan ze zelf het gezag van hun vader in de wind en doen ze wat ze zelf willen. Hiermee ontduiken ze bovenal het gezag van God, die immers duidelijk heeft gemaakt dat de offerdienst op een heilige en door Hem bepaalde wijze gebracht moest worden (1 Samuël 2:29). Maar ook vader Eli zélf gaat hier de mist in omdat hij het door God gegeven gezag over zijn kinderen niet in praktijk heeft gebracht (1 samuël 3:13). Gezag moet uítgeoefend worden binnen de relatie van ouders en kinderen en bovenal gebaseerd zijn op liefde.
Gezag en macht
Gezag zonder liefde verwordt al snel tot macht. Door veel mensen worden deze begrippen door elkaar heen gebruikt in de veronderstelling dat ze dezelfde betekenis hebben. Er ligt echter een wezenlijk verschil tussen macht en gezag. In de opvoeding houdt macht verband met onderdrukking vanuit egoïstische motieven. Hierbij spelen angst, manipulatie en intimidatie vaak een grote rol. Gezagsuitoefening daarentegen heeft een andere basis, namelijk één van liefde en respect. Gezag is liefdevol ouderlijk leiderschap waar het belang van het kind voorop staat en niet het egoïsme en eigenbelang van de ouders. Hoeveel voorbeelden, ook uit christelijke gezinnen, kunnen we niet opnoemen waar kinderen verbitterd zijn geraakt door de machtsuitoefening van ouders zonder dat werkelijke liefde in hun manier van doen aanwezig was? Maar hoeveel voorbeelden kunnen we ook niet noemen waar van geen enkel gezag sprake is en kinderen alleen nog maar doen wat ze zelf willen, geen enkel rekening kunnen houden met anderen om zich heen omdat ze gewoonweg in hun gezin niet hebben geleerd om met gezag om te gaan?
Bijbelse principes
Eigenzinnig gedrag is eigen aan kinderen en alle ouders hebben hier mee te maken. Voor de één is het een dagelijkse strijd, voor de ander een af en toe voorkomend probleem. De gouden tip tegen eigenzinnigheid is er niet. De principes die we toepassen zijn erg belangrijk in de manier hoe we er mee omgaan. Gezag, respect en gehoorzaamheid zijn onderwerpen die vandaag de dag niet meer vanzelfsprekend zijn en zelfs ouderwets in de oren klinken. Toch zijn en blijven ze enorm belangrijk. Doordat een kind leert toegeven aan het liefdevolle gezag van zijn ouders, leert het zich onderwerpen aan allerlei andere vormen van gezag waar het in zijn latere leven mee te maken krijgt. Relaties in de school, het werk en in overige sociale contacten zijn uiteindelijk terug te werpen op de relaties in het gezin. Bovenal leren kinderen zich hierdoor ook te onderwerpen aan het leiderschap van God Zelf.
De aloude principes uit de Bijbel verschaffen al meer dan twintig eeuwen een basis voor de relaties in gezinnen. Laten we ze ook in de praktijk van het hédendaagse gezinsleven toepassen, zodat God Zijn zegen kan geven binnen én buiten het gezin. door: Anne Bernouw
Lezen over eigenzinnige kinderen - C. Mühlan, Bekijk het maar, Mam, Opvoedingstips voor ouders van tieners, Kok-Voorhoeve, Kampen: 1995 - J. Dobson, Liefde en Discipline, Basis van verantwoord ouderschap, Kok-Voorhoeve, Kampen: 1984 - J. Dobson, Eigenzinnige Kinderen, Kok-Voorhoeve, Kampen: 1996 - T. Stortenbeker, Als David je vader is..., Over problemen door relaties en gezagsverhoudingen binnen het gezin, J.J. Groen en Zn, Leiden: 1995
(overgenomen van: http://www.chris.nl/)
email: help@chris.nl
