Het onbegrip over deze teksten heeft ervoor gezorgd dat vrouwen eeuwenlang een ondergeschikte positie hebben gehad binnen de gemeente. Wat heeft Paulus bedoeld met zijn uitspraken? Mogen vrouwen wel of niet onderwijzen in de gemeente? Dit antwoord kunnen we alleen vinden wanneer we bijbelteksten grondig onderzoeken.


                         


Vrouwen in de bijbel
In 2 Timotëus 2:11 geeft Paulus aan de jonge Timotëus het volgende voorschrift: “Een vrouw late zich leren in stilheid, in alle onderdanigheid. Doch ik laat de vrouw niet toe, dat zij lere, noch over den man heerse, maar wil, dat zij in stilheid zij. Want Adam is eerst gemaakt, daarna Eva.” (alle bijbelteksten Staten Vertaling, tenzij anders vermeld)
Als we deze tekst op het eerste gezicht in onze Nederlandse vertaling bekijken, lijkt het erop dat Paulus het niet toestond dat vrouwen mannen onderwijzen of onderrichten. Dit is in de kerkgeschiedenis ook zeer vaak geconcludeerd. Wat vaak over het hoofd wordt gezien, is dat dit andere delen van de bijbel zou tegenspreken. De bijbel vermeldt namelijk meerdere door God aangestelde vrouwen, die zeer zeker mannen onderwezen hebben.
Zo vertelt de bijbel over de profetes Deborah die aangesteld was om het volk Israël te richten (Richt. 4:4). Een richteres was destijds even belangrijk als een koning, en gaf onderricht aan zowel mannen als vrouwen! Een ander voorbeeld in de bijbel van een vrouw die onderricht geeft is Priscilla, in Handelingen 18:26. Priscilla en Aquila ‘legden Apollos nauwkeurig de weg Gods uit’. Hoe kan iemand het evangelie nauwkeurig verkondigen zonder daarbij onderricht uit het Woord te geven? Ook Priscilla gaf onderricht aan een man.
En laten we ook Anna niet vergeten, de profetes die God dag en nacht diende in de tempel. Er staat in Lucas 2:38 dat zij ‘tot allen sprak’ over de jonge Jezus. Verder geeft Paulus in 1 Korinte 11:5 aan dat vrouwen mogen bidden en profeteren. Iemand die profeteert en Gods woorden doorgeeft zal de interpretatie ervan ook zeer waarschijnlijk uitleggen en daarmee onderricht geven. Paulus staat dus wel toe dat vrouwen woorden van God doorgeven en uitleggen. Wat heeft hij dan toch bedoeld met de genoemde tekst in 2 Timotëus?

De grondtekst
Als eerste moeten we terug gaan naar de Griekse grondtekst. Het woord dat Paulus gebruikt voor vrouwen, ‘gunaikas’, slaat meestal op een getrouwde vrouw. Het woord dat in onze bijbel wordt vertaald met de man, namelijk het Griekse woord ‘andros’, kan ook zeer goed vertaald worden met ‘haar man’. Als we de tekst zo lezen, ontstaat er een heel ander beeld: “Een (getrouwde) vrouw late zich leren in stilheid, in alle onderdanigheid. Doch ik laat de vrouw niet toe, dat zij lere, noch over haar man heerse, maar wil, dat zij in stilheid zij. Want Adam is eerst gemaakt, daarna Eva.”
Paulus doelt op het feit dat binnen een huwelijksverbond de man het hoofd van de vrouw is. Daarom is het niet goed dat een vrouw ‘de baas’ over haar eigen man is of hem onderricht geeft, want Adam is eerst gemaakt, daarna Eva. Net zo liet God het wel toe dat Priscilla ondericht gaf aan Apollos, maar niet dat zij onderricht zou geven aan haar man, Aquila.

Zwijgen bij het profeteren
De andere tekst, waarin Paulus een soortgelijke regel voorschrijft, is te vinden in 1 Korinte 14:34: “Dat uw vrouwen in de Gemeenten zwijgen; want het is haar niet toegelaten te spreken, maar bevolen onderworpen te zijn, gelijk ook de wet zegt. En zo zij iets willen leren, laat haar te huis haar eigen mannen vragen; want het staat lelijk voor de vrouwen, dat zij in de Gemeente spreken.”
Deze tekst wordt vaak volledig uit de context getild en daardoor verkeerd uitgelegd. De tekst staat namelijk midden in Paulus betoog over de gave van tongen en van profetie. Hij heeft in dit hoofdstuk zojuist uitgelegd dat men in tongen mag spreken, maar dat men zonder uitlegger in de Gemeente moet zwijgen. Daarna heeft hij uitgelegd dat men mag profeteren en het mag beoordelen, maar dat men moet zwijgen wanneer er een nieuw iemand een openbaring krijgt. Dan zegt Paulus dat de vrouwen moeten zwijgen, omdat het haar niet toegelaten wordt te spreken.
Paulus heeft het bij deze uitspraak dus nog steeds over het functioneren van profetie binnen de Gemeente en we moeten deze regel ook zien in die context. Waarschijnlijk was het zo dat in Korinte de vrouwen zich keer op keer bemoeiden met de profetieën en daarover in discussie gingen met hun man. Paulus gebied hen te zwijgen en zich niet met de profetieën te bemoeien, maar het thuis aan hun mannen te vragen.

Het cultuuraspect
Daarnaast zegt Paulus dat het lelijk staat wanneer een vrouw spreekt in de Gemeente. Hier speelt een belangrijk cultureel aspect mee. Binnen de cultuur van het jodendom en de hellenistische wereld werd het als zeer ongepast beschouwd wanneer vrouwen in het openbaar met mannen over officiële onderwerpen discussieerden, het woord voerden of zelfs hun mannen interrumpeerden. Van hen werd een meer afwachtende houding verwacht.
Vanuit de cultuur waarin Paulus deze brief schreef, was het daarom zeer ongebruikelijk en zelfs onbeschoft wanneer vrouwen zich bemoeiden met uitgesproken profetieën. Vandaar dat Paulus zo fel reageerde en zei dat de vrouwen thuis haar eigen mannen moeten vragen; want het staat lelijk voor de vrouwen, dat zij in de Gemeente spreken.

We moeten niet vergeten dat Paulus aan de gemeente in Korinte naast dit gebod meer geboden voor vrouwen geeft die cultuurgebonden zijn. Paulus zegt in 1 Korinte namelijk ook dat vrouwen lang haar moeten hebben en een hoofddeksel moeten dragen en dat een man geen lang haar mag hebben. Dit is geen gebod van God, want vele bijbelse mannen droegen lang haar, waaronder Simson. Het was een cultuuraspect.
In Korinte hadden alle vrouwen lang haar, want kaalgeschoren vrouwen werden aangezien voor hoeren. Paulus stond daarom niet toe dat de vrouwen een kaal hoofd hadden, evenzo niet dat mannen lang haar hadden, omdat ze in die cultuur als uitschot behandeld zouden worden. Vanwege dezelfde reden stond hij het niet toe dat vrouwen na het uitspreken van een profetie in discussie gingen met hun man, want dat was in die cultuur ongepast en lelijk.

Gelijk de wet zegt
We kunnen zeer makkelijk aantonen dat Paulus niet bedoelt dat vrouwen volledig stil moeten zijn, want in 1 Korinte 11:5, drie hoofdstukken ervoor, zegt Paulus dat vrouwen mogen bidden en profeteren in de gemeente. Paulus spreekt zichzelf niet tegen.
Hij bedoelt niet dat vrouwen hun mond dicht moeten houden in de gemeente. Hij bedoelt dat vrouwen niet in discussie met hun man mogen gaan, omdat dat in die cultuur absoluut ongepast was, en omdat – zoals eerder gezegd – een vrouw niet haar eigen man mag onderrichten. De bijbeltekst zegt dat zij aan hun mannen ‘onderworpen moeten zijn, gelijk ook de wet zegt’. De woorden ‘gelijk de wet zegt’ zijn van groot belang. Want hoe goed u ook zult zoeken, er is nergens in de bijbel een gebod van God te vinden dat vrouwen aan mannen onderdanig moeten zijn. Dat vrouwen aan hun eigen man onderdanig moeten zijn is wèl terug te vinden, namelijk in Genesis 3:16, waar staat dat de begeerte van de vrouw naar haar man uit zal gaan en dat hij over haar zal heersen.
Opnieuw zien we dat een vrouw aan haar man onderdanig moet zijn, maar niet aan andere mannen. Wanneer het wel zo zou zijn dat God het verbiedt dat vrouwen onderricht geven aan of spreken voor mannen in het algemeen, zou hij nooit Deborah als rechter aangesteld hebben, Anna in de tempel over Jezus hebben laten spreken of Priscilla het evangelie aan Apollos hebben laten uitleggen, want dat zou dan niet mogen!

Niet aan alle gemeenten gegeven
Paulus zegt de gemeente in Korinte dat vrouwen een hoofddoek moeten dragen en lang haar moeten hebben, dat mannen kort haar moeten hebben en dat vrouwen moeten zwijgen als er geprofeteerd worden. Deze geboden van Paulus zijn niet aan alle gemeenten gegeven, hoewel men er lang van uit gegaan is dat dat wel zo was.
In sommige bijbelvertalingen begint de tekst in 1 Korinte 14:34 met de woorden: “zoals in alle gemeenten der heiligen moeten de vrouwen in de gemeenten zwijgen” (NBG vertaling). Het is jammer dat dit zo vertaald is, want het klopt niet met de grondtekst. De woorden “zoals in alle gemeenten der heiligen” horen naar alle waarschijnlijkheid bij het vers ervoor, “want God is geen God van wanorde, maar van vrede, zoals in alle gemeenten der heiligen”. Grammaticaal zou het anders niet kloppen, omdat Paulus dan de woorden ‘tais ekklesiais’ (de gemeenten) tweemaal in een zin zou noemen, wat in het Grieks een zeer rare zinconstructie oplevert. De meeste andere bijbels, waaronder de Staten Vertaling, Lutherse Vertaling, Leidse Vertaling en Telos Vertaling, hebben het wel goed vertaald. De Staten Vertaling zegt: “Want God is geen God van verwarring, maar van vrede, gelijk in al de Gemeenten der heiligen.” Paulus geeft het daaropvolgende gebod dus niet aan alle gemeenten, maar enkel aan de gemeente in Korinte.

Het is jammer dat de Gemeente van Christus een lange tijd belangrijke Priscilla’s en Deborah’s heeft moeten missen. Ik geloof dat God ook vandaag de dag vrouwen wil gebruiken die onderwijzen over ‘de weg Gods’, zoals Priscilla deed. Ik geloof dat God ook vandaag profetessen en onderwijzeressen wil gebruiken zoals Anna en Deborah. Als we de bijbel in zijn volheid bestuderen over hoe God vrouwen gebruikt, en niet enkel de teksten van Paulus eruit lichten, zullen we gaan begrijpen dat God een belangrijk plan heeft met vrouwen en hen op een krachtige manier kan gebruiken voor Zijn koninkrijk!


Bron: Charisma