Individuele dosering doorbraak reuma

Jenneke van de Streek
NIJMEGEN - De behandeling van reuma wordt vergelijkbaar met die van diabetes. Patiënten controleren zelf de ziektescore en dienen zelf de benodigde medicatie toe via een subcutane injectie. Promovendus A. den Broeder spreekt deze verwachting uit op basis van zijn onderzoek.
'Per patiënt bekijken hoeveel medicijn nodig is, is een heel nieuw concept in de reumatologie' zegt Den Broeder (31), reumatoloog in opleiding op de afdeling Reumatische Ziekten van het UMC St. Radboud. Volgens Den Broeder zal de omslag de komende tien jaar plaatsvinden.
Den Broeder onderzocht de zogenoemde individuele dosistitratie aan de hand van de Disease Activity Scor (DAS, een maat voor ziekteactiviteit - www.das-score.nl) aansluitend op zijn onderzoek naar het effect van het nieuwe anti-TNFa-middel adalimumab. Bij de effectstudie kregen alle patiënten een dosis van 3 mg/kg lichaamsgewicht toegediend. In de vervolgstudie werd die dosis na acht weken verlaagd naar 1 mg en na 16 weken gehalveerd tot 0,5 mg en uiteindelijk 0,25 mg. Zodra de ziekteactiviteit bij een dosisverlaging weer de kop opstak, werd de verlaging teruggeschroefd. Op deze manier kreeg ieder patiënt een op de behoefte afgestemde dosis.
Gemiddeld zag Den Broeder de dosis adalimumab bijna halveren. Terwijl de ziekte-activiteit niet significant toenam. 'Opvallend was dat het individueel gebruik een spreiding van een factor veertig liet zien. Sommige mensen hadden heel veel nodig, anderen konden volstaan met een snufje.'
 bij patiënten Dosisafstemming is volgens Den Broeder van groot belang vanwege de bijwerkingen van de anti-TNF-middelen. 'Iedereen is bang voor infecties als lange-termijneffect. Om dat te voorkomen geef je patiënten niet meer dan strikt noodzakelijk.'
Adalimumab is een nieuwe variant van de anti-TNFa-middelen, die geheel uit menselijk eiwit bestaat en geïnjecteerd kan worden. De resultaten die op geen enkel reumamiddel meer reageren zijn volgens Den Broeder 'zeer veelbelovend'. Grofweg twee van de drie patiënten reageerde goed op adalimumab. En de ziekte-activiteit halveerde bijna.

Medisch vandaag nr: 21

 

Crohn-patiënten niet behandeld uit geldnood

20 feb 2002
DEN HAAG - Patiënten met de ernstige darmaandoening Ziekte van Crohn worden vaak niet op de goede manier behandeld door een tekort aan geld in ziekenhuizen.
Patiëntenverenigingen en medisch specialisten hebben hierover in een open brief aan minister Borst van Volksgezondheid de noodklok geluid. Uit een enquête onder de leden van het Nederlands Genootschap van Maag-Darm-Leverartsen (MDL) is gebleken dat één op de vier patiënten die in aanmerking komt voor het dure middel infliximab dit niet krijgt. Infliximab, dat onder de merknaam remicade op de markt is, wordt in het ziekenhuis via een infuus toegediend bij patiënten met een actieve vorm van Crohn. De ziekte van Crohn is een chronische ontsteking in de darmen die zich vooral openbaart bij relatief jonge patiënten. Patiënten met de agressieve vorm van Crohn zijn door de ernst van hun ziekte, maar ook door de bijwerkingen van de zware ontstekingsremmers ernstig gehandicapt. Bij de meesten komt de ziekte door behandeling met infliximab volledig tot rust waarna ook de behandeling met ontstekingsremmers kan worden afgebouwd en zij weer een normaal leven kunnen leiden. De brief aan minister Borst is ondertekend door de Nederlandse Vereniging voor Gastro-Enterologie (NVGE), het Genootschap voor Maag- Lever- Darmartsen, de Crohn en Colitis Ulcerosa Vereniging Nederland en de Maag Lever Darm Stichting (MLDS). Deze organisaties vragen haar om een oplossing voor de tweedeling in de zorg die is ontstaan door het ziekenhuisbudgetteringssysteem. "Het kan niet zo zijn dat een patiënt in het ene ziekenhuis wel de beste behandeling krijgt, omdat er voldoende budget is, terwijl dat in het andere ziekenhuis niet lukt", zegt Wilma Voorsluijs, voorzitter van de CCUVN. "Patiënten hebben wettelijk aanspraak op zorg in het ziekenhuis. Daar hoort de behandeling met de noodzakelijke geneesmiddelen ook bij." Dr. Henk Festen, woordvoerder van de NVGE: "Het is voor een arts onaanvaardbaar en ook onethisch, om tegen een patiënt te moeten zeggen dat hij wel in aanmerking komt voor een bepaalde behandeling, maar dat het budget niet toereikend is. Het kan gebeuren dat een arts de behandeling dan maar niet voorstelt."

© 1996-2001 Dagblad De Telegraaf. Alle rechten voorbehouden. e-mail: redactie@telegraaf.nl

 

 

Specialisten en darmpatiënten willen vergoeding Remicade

Geen geld voor duur medicijn

Door Arjan Paans

Circa 300 patiënten die lijden aan de chronische darmziekte van Crohn, blijven om financiële redenen verstoken van een middel dat hun ziekte tot stilstand kan brengen. Het medicijn - Remicade - kan, blijkens een enquête onder specialisten, in één op de vier ziekenhuizen niet verstrekt worden. Rotterdam - De patiënten zijn daardoor aangewezen op zware middelen als prednison en imuran die veel bijwerkingen hebben, zoals versnelde botontkalking, puistjes en een dik gezicht. Ook hebben zij continu buikpijn en diarree. Remicade wordt sinds 2000 gezien als het beste middel voor circa 6 procent van de Crohn-patiënten. Uit onderzoek blijkt dat het de ziekte in vrijwel alle gevallen tot staan brengt. Het middel valt in de categorie `dure geneesmiddelen': behandeling komt op circa 11.000 euro per patiënt per jaar. Sommige ziekenhuizen hebben daar geen geld voor. Ook vorig jaar waren er problemen rond de vergoeding van Remicade. Toen kwam de zorg voor duizenden reumapatiënten in gevaar omdat ziekenhuizen weigerden op te draaien voor de kosten. Via een speciale regeling werd het middel toen toch vergoed uit een ander potje van minister Borst (Volksgezondheid). In een brandbrief aan de minister vragen patiënten en artsen gezamenlijk ook voor Crohn-patiënten een financiële voorziening te treffen. ,,Dat patiënten in het ene ziekenhuis wel worden behandeld en in het andere niet, is volstrekt onethisch'', zegt H. Festen van de Nederlandse Vereniging voor Gastro-Enterologie. De brief is verder ondertekend door het Nederlands Genootschap van Maag-Darm-Leverartsen, de Maag Lever Darm Stichting (MLDS) en de Crohn en Colitis Ulcerosa Vereniging Nederland (CCUVN). De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) en het College tarieven gezondheidszorg willen ook dat er einde komt aan de oneerlijke situatie. De NVZ kondigde daarom vorige maand al aan nieuwe, landelijke richtlijnen op te zullen stellen.
Nu worden geneesmiddelen betaald uit het gewone ziekenhuisbudget. In relatief rijke ziekenhuizen zijn duurdere behandelingen mogelijk dan in armere. De NVZ pleit ervoor nieuwe, dure geneesmiddelen een wildcard te geven. Ze komen dan niet ten laste van het ziekenhuisbudget en kunnen daarom onmiddellijk aan patiënten worden gegeven. Gastro-enterologen en patiënten willen niet op richtlijnen van de NVZ wachten. ,,Dat kan nog jaren duren'', zegt Festen. ,,We willen nú een oplossing, die patiënten moeten nú worden geholpen.''

Bron: Algemeen Dagblad

 

 

RvZ pleit voor winst maken in zorg

In de gezondheidszorg moet winst kunnen worden gemaakt. Dat staat in het advies ‘Winst en Gezondheidszorg’ van de Raad voor Volksgezondheid en Zorg (RVZ). De raad biedt het rapport vandaag aan minister Borst aan, zo meldt de Volkskrant.
Patiënten moeten zich in een privé-kliniek kunnen laten opereren op kosten van het ziekenfonds. Of ze moeten zich kunnen laten verplegen in een particulier tehuis, betaald via de AWBZ-verzekering. Zo kunnen de wachtlijsten worden verkort, aldus de RVZ. Tot nu mochten privé-klinieken alleen dagbehandelingen verrichten en geen winst maken. De raad pleit er echter voor dat ook complexere ingrepen als heupoperaties mogelijk worden in privé-klinieken. Op hun beurt moeten ziekenhuizen meer mogelijkheden krijgen voor commerciële activiteiten, vindt de Raad. De winst moet dan wel (na aftrek van een vergoeding voor ondernemerschap) ten goede komen aan de zorg. De RVZ vindt de houding van de overheid en de politieke partijen ten opzichte van private gezondheidszorg inconsistent. Er mochten geen bedrijvenpoli''s komen, waar zieke werknemers met voorrang worden behandeld commerciële geestelijke gezondheidszorg, die precies hetzelfde doet voor psychisch zieke werknemers werd zomaar toegestaan.Voor het schrappen van het winstverbod in de zorg is wetswijziging noodzakelijk. De RVZ wil overigens niet in één klap alle private instellingen erkennen. De instellingen moeten eerst bewijzen dat ze goede kwaliteit leveren. Daarnaast moeten ze in hun jaarverslag duidelijk onderscheid maken tussen hun commerciële inkomsten (zoals luxe plastische chirurgie) en de gewone inkomsten uit bijvoorbeeld staaroperaties.

Medisch vandaag  15-02-2002

 

 

 

'Patiënt bijwerkingen zelf laten melden'

Stefan Tibben
UTRECHT - Patiënten moeten de mogelijkheid krijgen problemen met medicatie zelf te melden. Via patiëntenkanalen zijn bepaalde bijwerkingen vaak eerder bekend dan via het Lareb. Dit stelt J.G. van Paassen van de faculteit Farmacie van de Universiteit Utrecht. 'Het wordt steeds moeilijker om de tegenwoordige patiënt, die mondiger en kritischer is, buiten het proces van farmacovigilantie te houden', stelt Van Paassen, die onderzoek deed naar patiëntenervaringen met geneesmiddelen. 'Meldingen van patiënten kunnen een mogelijke contributie leveren aan het sneller ontdekken van bekende en onbekende bijwerkingen.' Volgens Van Paassen melden patiënten, vaak via hun patiëntenvereniging, vooral meer bijwerkingen die betrekking hebben op nieuwe medicijnen dan artsen. Die melding zou gestimuleerd moeten worden. 'Deze informatie komt anders nauwelijks aan het licht, aangezien het specifieke geneesmiddelen zijn die maar door een kleine groep patiënten worden gebruikt.' Van Paassen stelt dat ook gegevens beschikbaar komen die anders verloren zouden gaan, bijvoorbeeld bijwerkingen die ontstaan door het gebruik van OTC-middelen. 'Patiënten gebruiken verscheidene geneesmiddelen zonder recept en kunnen door een verkeerde combinatie of door een recent op de markt gebracht geneesmiddel bijwerkingen krijgen.' In Amerika kunnen patiënten bijwerkingen melden via het meldpunt Medwatch. Volgens Van Paassen zou in Nederland de Geneesmiddeleninfolijn van de KNMP een rol kunnen spelen in de melding van bijwerkingen. Andere opties zijn volgens haar het geregistreerd melden via patiëntenverenigingen of apotheek. Ook de geneesmiddelenpoli van het AMC Amsterdam zou die rol op zich kunnen nemen. Van Paassen pleit er wel voor dat gestimuleerd wordt de melding samen te maken met arts of apotheker. Critici stellen echter dat patiënten een gebrek aan kennis over medicijnen en hun bijwerkingen hebben. Ook wordt verondersteld dat de patiënt niet goed onderscheid kan maken tussen klacht en bijwerking. Directeur Van Grootheest van het Lareb verklaarde eerder in een interview: 'Het is de vraag of meldingen van patiënt voldoende betrouwbaar zijn. Alleen als ze leiden tot betere conclusies zijn ze nuttig.'

Bron: Medisch vandaag

 

 

Veel fouten bij medicatie intensive care

(Van een verslaggeefster) AMSTERDAM - Op de intensive care-afdelingen van de Nederlandse ziekenhuizen wordt 45 procent van de geneesmiddelen fout voorgeschreven of niet goed toegediend.

Dit concludeert Patricia van den Bemt in het proefschrift Drug safety in hospitalized patients, waarop ze volgende week vrijdag aan de Rijksuniversiteit Groningen promoveert. ''Dat vind ik heel fors,'' zegt Van den Bemt. ''Het zijn natuurlijk niet allemaal ernstige fouten. Maar zelfs als je de minste eruit haalt: op een verkeerd tijdstip toedienen, kom ik op 33 procent. Dan gaat het bijvoorbeeld om een verstopping van een infuuslijn, veroorzaakt doordat twee geneesmiddelen door dat ene slangetje worden toegediend.'' Op de maandag worden de meeste fouten gemaakt. Van den Bemt stuitte tijdens haar onderzoek op dit feit, maar zocht het niet verder uit. ''Een mogelijke verklaring is dat er op maandag veel ploegwisselingen zijn.'' Het gaat in haar proefschrift om de nodeloze kosten die ziekenhuizen maken als gevolg van het grote aantal fouten bij voorschrijven en toedienen van medicijnen. ''Naar de schade voor de patiënt heb ik niet gekeken.'' De kans op fouten hangt niet alleen van de dag af, maar ook van het soort geneesmiddel. ''Antistollingsmiddelen zitten meestal in een spuit en zijn klaar voor gebruik. Dat gaat dan ook niet vaak mis, in tegenstelling tot het toedienen van medicijnen via een sonde. Dat is een veel complexere handeling. Opvallend is dat op afdelingen waar intensivisten, specialisten op het gebied van intensive care, werken en toezicht houden, veel minder fouten worden gemaakt. Mijn voorstel is dan ook dat deze altijd op de ic's aanwezig zijn.'' Voorschrijffouten komen in tien procent van de gevallen voor. ''Je moet dan denken aan een te hoge dosis, of verkeerde combinaties van geneesmiddelen, maar ook aan recepten die vrijwel onleesbaar zijn.'' Ook kennisgebrek bij bepaalde specialisten over medicijnen kan een probleem zijn. Chirurgen hebben bijvoorbeeld alleen te maken met pijnstillers en antibiotica. Arts-assistenten maken fouten door hun onervarenheid.

Het Parool, 14-2-2002