Makassar was in de zestiende eeuw de belangrijkste zeehaven en politieke macht van Sulawesi. Deze belangrijke positie heeft de stad tot op heden weten te behouden. In en rondom Makassar valt er een hoop te doen, er zijn een aantal musea en bezienswaardigheden die de stad zeker een bezoekje waard maken.

Geschiedenis

Makassar was in de zestiende eeuw de belangrijkste zeehaven en politieke macht van Sulawesi. De havenstad dankte deze positie aan de groeiende macht van de koninkrijken Gowa en Tallo, en de maritieme krachten van de Bajau, de zeenomaden. Rond 1550 vestigen Maleise handelaren zich in de stad. Ongeveer 20 jaar later werd de eerste moskee gebouwd. Makassar zou tussen 1600 en 1630 in korte tijd uitgroeien tot een van de belangrijkste handelscentra van Zuidoost-Azie. De Nederlanders beschouwden Gowa als een bedreiging voor hun plannen de specerijenhandel te monopoliseren. Door samen te werken met de Buginezen wisten ze in 1667 Makassar te dwingen het fort Ujung Pandang in Makassar op te geven en de andere Europeanen uit het gebied te verjagen. De Nederlanders doopten het fort vervolgens om tot Fort Rotterdam. De macht van het koninkrijk Gowa was gebroken en Makassar verloor daarmee zijn politieke macht in Zuid-Sulawesi. Nederland kon zo het scheepvaartverkeer tussen het westen en oosten van de archipel grotendeels controleren. Het karakter van de stad veranderde van regionaal handelscentrum naar Nederlands fort waar slaven werden verhandeld. Vanaf het einde van de zeventiende eeuw keren de Maleiers, Buginezen, Arabieren en later ook de Chinezen terug om buiten de muren van het fort handel te drijven. Tijdens de negentiende eeuw weet Makassar haar originele rol als handelscentrum voor Oost-Indonesië weer terug te winnen. De stad zou weer groeien en het aantal inwoners zou sindsdien alleen maar toenemen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de stad bezet door Japan. Nadat Indonesië de onafhankelijkheid had bereikt zou Makassar verder groeien ten koste van veel oude gedeelten van de stad. In 1971 werd de naam van de stad veranderd in Ujung Pandang. In de late jaren negentig kreeg de stad zijn originele naam echter weer terug.

Musea

In Makassar zijn een aantal musea gevestigd waarin je meer te weten kunt komen over de rijke geschiedenis van de stad. Objecten van het koninkrijk van Gowa en voorwerpen die stammen uit de tijd dat de Nederlanders de stad bezetten kun je hier bekijken.

Museum La Galigo I

In het Fort Rotterdam in het westen van Makassar staan aan de zuidkant een lange reeks koloniale gebouwen. In een van deze gebouwen is het Museum La Galigo I gevestigd. Vroeger lag in het gebouw de handelswaar uit Oost-Indonesië opgeslagen. Tegenwoordig worden er een aantal prehistorische vondsten, keramiek, muziekinstrumenten, kledingstukken en schaalmodellen van traditionele huizen en boten tentoongesteld.

Museum La Galigo II

In het oudste gebouw van Fort Rotterdam in het westen van Makassar is het Museum La Galigo II gevestigd. In het gebouw 'Speelman's huis' dat stamt uit 1668 heeft admiraal Cornelis Speelman zelf nooit gewoond maar wel de gouverneur van Celebes tot halverwege de negentiende eeuw. In het museum kun je een verzameling van wapens, pentekeningen, munten, postzegels, schelpen, textiel en gebruiksvoorwerpen bekijken.

Balailompoa Museum

Het Balailompoamuseum was voorheen de zetel van de vorsten van Gowa. Het is een houten paleis dat ongeveer elf kilometer van Makassar ligt. In het museum zijn achter glazen vitrines de koninklijke wapens en kostuums te zien. Alleen op speciaal verzoek mag je ook de gouden kroon van 1769 gram aanschouwen.

Bezienswaardigheden

Makassar beschikt over een aantal interessante bezienswaardigheden die veelal te maken hebben met het rijke verleden toen het koninkrijk Gowa in de regio heerste en de Nederlanders lange tijd vanuit de stad het scheepvaartverkeer controleerde.  

Fort Rotterdam

In het westen van Makassar staan nog altijd de massieve muren van het voormalige Nederlandse Fort Rotterdam. De muren beschermen een aantal mooie gebouwen die dateren uit de zeventiende en achttiende eeuw. Het fort heette oorspronkelijk Ujung Pandang en was eigendom van de vorst van Gowa. Na het Verdrag van Bungaya in 1667 werd de vorst gedwongen het fort af te staan. Het fort werd daarmee het hoofdkwartier van de Nederlanders in Zuid-Sulawesi en de Nederlandse bevelhebber admiraal Cornelis Speelman veranderde de naam in Fort Rotterdam. Er werden een aantal gebouwen in de Nederlandse stijl in het fort bijgebouwd waaronder een kerk op de binnenplaats. In 1937 verloor het fort zijn defensieve functie en kregen de gebouwen een aantal andere bestemmingen. In 1970 werd begonnen met de renovatie van het fort zodat je nu een getrouwer beeld hebt van hoe het er in de zeventiende eeuw heeft uitgezien. In het fort staan tegenwoordig twee musea. Het museum La Galigo II is gevestigd in het oudste gebouw van het fort, 'Speelman's huis',  dat stamt uit 1686. Het museum La Galigo I is gevestigd in de lange reeks gebouwen aan de zuidkant van het fort. Voor het fort staat een ruiterstandbeeld van Hasanuddin, de vorst van Gowa, die het fort in 1667 van de Nederlanders verloor. Zijn hardnekkige strijd tegen de V.O.C. heeft hem een plaats opgeleverd tussen de andere nationale helden van Indonesië. De achttiende eeuwse kapel wordt tegenwoordig als vergaderruimte gebruikt. De toegang tot het fort is gratis.

Tombe van Hasanuddin

In de buitenwijken van Makassar vind je de tombe van sultan Hasanuddin. Hasanuddin (1629-1670) was halverwege de zeventiende eeuw de vorst van het koninkrijk Gowa in Zuid-Sulawesi. Zijn hardnekkige strijd tegen de koloniale Nederlanders hebben hem een gerespecteerd man gemaakt onder de Makassaren. Buiten de lokatie van de tombe staat de Tomanurungsteen waarop in het verleden de koningen van Gowa werden gekroond. Volgens de legende stammen de vorsten van Gowa af van een hemelse voorouder die via deze steen voor het eerst contact met de aarde maakte.   

Tombe van Diponegoro

Op een kleine begraafplaats aan de Jalan Diponegoro ligt prins Diponegoro, de zoon van sultan hamengkubuwono III van Yogyakarta begraven. Prins Diponegoro (1785-1855) was de succesvolle leider tijdens de Java-oorlog die van 1825 tot 1830 duurde. Deze oorlog eiste aan beide zijden veel doden maar vooral aan de Javaanse zijde. Toen de prins voor vredesonderhandelingen werd uitgenodigd, werd hij door de Nederlanders gevangen gezet en verbannen naar Sulawesi. In Fort Rotterdam kwam hij in 1855 aan zijn einde. In de tombe zijn ook zijn vrouw en andere familieleden begraven. Diponegoro is een van de oudste nationale helden van Indonesie en in elke stad wordt hij geëerd door een straat die naar hem is vernoemd.   

Paotere Haven

Ten noorden van Makassar vind je de haven van Paotere. Deze haven die drie kilometer van de stad verwijderd ligt is de meest interessante van de drie havens die Makassar rijk is. Net als in de oude haven van Batavia (tegenwoordig Jakarta genoemd) in Java kun je hier de prachtige traditionele Buginese schoeners (schepen) bekijken. Vlakbij de haven staat een oude vuurtoren die meer dan honderd jaar oud is. Je kunt het beste vroeg in de ochtend of halverwege de middag de haven bezoeken want dan komen de vissers met hun vangst aan. Per bemo is de haven makkelijk te bereiken.  

lees verder>>