Morgan
Keltische godin. Ook gespeld als Morgen. Ze was de godin van de doden en van de geneeskunst. In de Arthur-legenden komt ze voor als Fata Morgana (Morgan de Fee of Morgan le Fay). Nog een andere naam voor haar was Mara. Haar heilige vogel was de raaf, de boodschappervogel die in contact stond met de andere wereld.
Morgan heerste over de Gelukseilanden of het eiland Avalon, waar de geëeerde doden een rustplaats vonden. Dit eiland bevond zich ver over de zee, bij de zonsondergang. Dit eiland werd ook 'Eiland van de appels' genoemd, die daar op natuurlijk wijze konden groeien, zonder te worden verzorgd. Geoffrey van Monmouth schreef in de 12e eeuw dat negen zusters het eiland regeerden, waarvan Morgan de machtigste was. De namen van zeven andere zusters zijn Moronoe, Mazoe, Gliten, Glitonea, Cliton, Tyronoe en Thitis. Onder de waterspiegel, op de zeebodem, hadden de morgans of 'zeevrouwen' paleizen van goud en kristal; hier sleepten zij iedereen naar toe die zich te dicht bij het water bevond.
Uit oudere bronnen blijkt dat Morgan meesteres was van de geneeskunst. Ze onderwees hoe de planten konden worden gebruikt om ziektes te verdrijven. Zij beheerste ook de kunst om door de lucht te vliegen, met namaakvleugels, en ze kon haar uiterlijk veranderen.
Men ging er vroeger vanuit dat de oorsprong van Morgan te vinden was in de Morrigan, maar deze gedachte is nu verworpen. Misschien is ze wel terug te voeren op Modron of Matrona, de Keltische moedergodin van respectievelijk de bewoners van Wales en Gallië. Het is mogelijk dat ze in Brittanië werd geassocieerd met waterfeeën die mari-morgans heetten. Een van deze morgans, Dahut of Ahes, veroorzaakte het verzinken van de legendarische stad Ys. Sindsdien hield zij zich bezig met het slepen van zeelieden naar haar onderwaterstad. Morgan werd in Brittanië bij bronnen of putten vereerd, wat nog blijkt uit topografische namen in Engeland als Morgan's Well. Dit heeft verband met haar functie als dodengodin, want putten vormden een toegang tot de wereld van de doden. Uit deze aspecten blijkt de overeenkomst met de Germaanse Holda of Hel en de Baskische Mari.
In het verhaal van Gawain en de Groene Ridder uit de Arthur-legende staat vermeld dat een vijfpuntige ster op een bloedrood schild werd gedragen om haar te eren. Dit motief kan zijn ontleend aan de appel van het Appeleiland waar Morgan over heerste; de kern van de appel vertoont, indien overlangs doorgesneden, een vijfpuntige ster. Dit speelde een rol in vele rituelen waarbij een appel door de aardgodin of moedergodin aan iemand werd geschonken.
Morgan had vele geliefden, en haar favorieten schonk ze onsterfelijkheid. Zij gingen met haar mee naar haar paradijs. Het klaverblad of de shamrock was een symbool van de drievoudige Moeder van de Keltische traditie. Het werd ook wel de Drie Morgans of Drie Brigids genoemd, die de 'moederharten' van de Keltische stammen waren. Het symbool kwam van oorsprong van het Arabisch sjamrakh, en zou een embleem geweest kunnen zijn van de drievoudige maangodin van de Arabieren. Ook in het gebied rond de Indus was het klaverblad een symbool van de oude beschaving, met een soortgelijke connotatie.
Copyright: www.nissaba.nl/godinnen/beschrc.shtml