Marie-Jeanne Van Heeswyck over het proces Dutroux

Uit het dossier blijkt dat de beschuldigden elkaar enkele dagen na hun arrestatie in de gevangenis konden ontmoeten. Is dat normaal?

Marie-Jeanne Van Heeswyck. Toen ik dat vernam heb ik contact opgenomen met de bevoegde diensten van het ministerie van Justitie die me antwoordden dat het onmogelijk was. En toch maken alle ondervragingen van Nihoul, Dutroux en Lelièvre gewag van hun ontmoetingen op de binnenplaats van de gevangenis. Dat is niet te begrijpen.

"Er komt nu eindelijk een openbare rechtszitting, eindelijk kunnen de mensen zich een oordeel vormen over de houding van alle betrokkenen."

Waarom heeft het onderzoek naar Dutroux zo lang geduurd? Laat men het aanslepen om de publieke opinie uit te putten?

Marie-Jeanne Van Heeswyck. De mensen hebben het wel door. Natuurlijk duurde het onderzoek zo lang onder andere om de woede en de manifestaties te doen wegzakken. Emotie boezemt angst in en toen ze zagen wat het gevolg ervan was in 1996: 300.000 mensen in de straten van Brussel En dan gaat de tijd voorbij, men laat de zaken aanslepen en zo verliezen ze hun centrale plaats. Maar de emotie is er nog altijd, de mensen zijn niet veranderd. De Belg wil nog altijd weten wat er is gebeurd. Hij begrijpt het niet. Hij werd langs alle kanten gemanipuleerd.

- Klik op de tekening om ze te vergroten -

Gaat u het proces-Dutroux-Nihoul volgen? Zal het iets opleveren?

Marie-Jeanne Van Heeswyck. Dat is de grote onbekende. We kunnen ons aan alles verwachten. Het is moeilijk te voorzien hoe de dingen op hun plaats zullen vallen, want we kunnen niet anders dan vaststellen dat al jarenlang niets normaal verloopt. Voor het eerst zal er een openbare rechtszitting zijn en zullen de mensen zich een oordeel kunnen vormen over de houding van de betrokkenen. Ik weet niet of de beschuldigden tijdens het proces dezelfde houding zullen aannemen als tijdens het onderzoek. Over de vooruitgang die er eventueel nog kan worden geboekt, heb ik veel twijfels. In zeven jaar zijn de zaken niet geëvolueerd, ondanks de inspanningen van bepaalde mensen en ondanks het beroep dat de burgerlijke partijen hebben aangetekend. Ik kan begrijpen dat de ouders van Mélissa weigeren het proces, dat zij het "grote circus" noemen, bij te wonen, omdat ze daarmee de nagedachtenis van hun dochter zouden besmeuren...

Nihoul zal toch voor assisen verschijnen, ook al verwachtte niemand dat meer. Dat is toch positief?

Marie-Jeanne Van Heeswyck. Dat is duidelijk. Belangrijk is dat het nu kan doordringen dat Nihoul zeven jaar lang gelogen heeft, zijn leugens heeft aangepast en misdaden op anderen heeft afgeschoven als dat hem kon redden. Hij heeft over zeer zwaarwichtige zaken gelogen. Neem de drugstrafiek die hij in de periode van de ontvoering van Laetitia Delhez met Michel Lelièvre opzette. Plotseling, na zes jaar, bekent hij dit, maar rechtvaardigt hij zichzelf door te zeggen dat hij als informant voor de politie werkte... Niet alleen had hij dat veel vroeger kunnen zeggen, maar bovendien houdt zijn verklaring over de verkoop van 1000 xtc-pillen geen steek. Nihoul was zelfs geen goede tipgever voor de politie. Hij bracht alleen maar die mensen ten val die hem in de weg liepen. Voor hij in januari 1997 werd vrijgelaten had hij er in het kader van de affaire-Dutroux verschillende maanden gevangenis op zitten. Sindsdien beweert hij dat hij het slachtoffer werd van dé gerechtelijke dwaling van de eeuw. Nihoul is een trafikant, dat is duidelijk, maar hij probeert zichzelf ook altijd te beschermen en schept op over zijn connecties in politiekringen om als onaantastbaar te kunnen doorgaan. De debatten zullen ons de kans geven dieper door te dringen in deze figuur.

"We weten nog altijd niet wie Julie en Mélissa heeft ontvoerd, hoe lang ze bij Dutroux opgesloten zaten, wanneer An en Eefje gestorven zijn..."

Kunt u door al uw onderzoeken beter begrijpen waarom bepaalde mensen absoluut het bestaan van netwerken van kinderprostitutie verborgen willen houden?

Marie-Jeanne Van Heeswyck. Dat kan ik niet uitleggen. Ik heb daarover alleen maar hypothesen. Maar dit is duidelijk niet het enige dossier waarin het onderzoek op niets uitloopt. Ons land kent een hele reeks juridische dossiers die nooit zijn uitgeklaard. Het dossier van de Bende van Nijvel of dossiers van vermoorde of verdwenen kinderen. Deze affaire heeft ons doen inzien hoeveel zaken van verdwenen kinderen er onopgelost bleven. En niemand buigt zich echt over deze dossiers. Het onderzoek werd geblokkeerd (zoals in het onderzoek naar de X-en dat echt werd stopgezet), kende een ommezwaai en zelfs als er de fout aan het licht kwam, werd er verder niets meer gedaan.

Natuurlijk is het niet evident om aan zo'n onderzoek te werken. Niet alleen om wat het aan het licht brengt over zo'n afschuwelijke misdaad als kinderhandel, maar ook omdat je heel snel, en vooral via Nihoul, uitkomt bij een hele reeks mensen, banden, relaties met politieke kabinetten, verkiezingscampagnes voor bepaalde politici Je komt terecht in een milieu waar weinig onderzoekers en magistraten zich mee bezig willen houden.

Waar gaat uw nieuwe boek over?

Marie-Jeanne Van Heeswyck. Het heet "La face cachée de l'enquête" (Het verborgen gezicht van het onderzoek). Het geeft de chronologie van 24 juni 1995 tot 3 september 1996, de dag dat An en Eefje werden gevonden, met alle contacten die de beschuldigden in die periode met elkaar hadden. Het herneemt de bekentenissen van de voornaamste beschuldigden en probeert uit te leggen wat men ermee gedaan heeft, wat men verder nog heeft kunnen bewijzen en wat niet, wat wel en wat niet verklaard kon worden. Jammer genoeg moeten we vaststellen dat na 25 dagen onderzoek alles gezegd was en dat er verder niets werd opgehelderd. We weten nog altijd niet wie Julie en Mélissa heeft ontvoerd, hoe lang ze bij Dutroux opgesloten zaten, wanneer An en Eefje gestorven zijn...

Ondanks alle moeilijkheden en aanvallen gaat u door. Waar haalt u de kracht vandaan?

Marie-Jeanne Van Heeswyck. Ik wacht nog altijd op het antwoord op de vraag die ik lang geleden heb gesteld en zolang ik dat niet heb, blijf ik vragen stellen. Ik vind mijn vragen eenvoudig, rationeel, logisch en helemaal in de lijn van wat voor mij correct en deontologisch journalistiek werk is. Wat mij in dit dossier drijft, is ten eerste dat het met kinderen te maken heeft. Ik zou zeker niet hetzelfde reageren als het om een financiële zaak ging... Bovendien verdraag ik geen leugens en hypocrisie. Toen de leugens zich in deze affaires begonnen op te stapelen, besloot ik dat ik zolang mogelijk zou blijven proberen te begrijpen wat erachter zit. Het gaat hier niet om een gestolen portefeuille. We hebben het hier over kinderen! Het dossier-Dutroux wordt altijd voorgesteld als een enorm dossier met talloze implicaties, maar dan vergeet men dat er aan het begin ervan zes kinderen staan. Vier zijn er dood. De twee anderen waren slachtoffer en zullen dat de rest van hun leven blijven. Het lijkt mij belangrijker te begrijpen waarom zo'n onderzoek niet goed gevoerd werd, want dat kan nog afstralen op andere onderzoeken of soortgelijke feiten. Veel mensen willen dat probleem liever niet zien.

We stellen trouwens vast dat de strijd tegen pedofilie, meer bepaald op internet, niet in alle landen dezelfde is. Voor bepaalde landen is het een prioriteit, ze halen resultaten, ontmaskeren internationale netwerken en komen tot veroordelingen. Ik vind die strijd van prioritair belang. Pedofilie is een internationaal probleem dat tienduizenden kinderen raakt.

Naam: Marie-Jeanne Van Heeswyck Beroep: journaliste Parcours: Begonnen als journaliste bij een vrije radio, daarna jarenlang gewerkt bij de nieuwsdienst van RTBF-Charleroi. Ten tijde van de zaak Dutroux, vervoegt zij Michel Bouffioux bij het blad Télémoustique, om later samen met hem het nieuwe weekblad Journal du Mardi op te starten. Bibliografie: Samen met M. Bouffioux et A. Bulté, La face cachée de l'enquête Dutroux et consorts, Editions Couleur Livres, 2004. Met Annemie Bulté en Douglas De Coninck, De X-dossiers, Houtekiet, 1999.

Oorspronkelijk artikel