Tips voor de omgeving

(omstanders)

 

 

 

De volgende punten zijn van belang voor jezelf als omstander. Het schept een gunstigere situatie voor de persoon met een ziekte in je (naaste) omgeving, zodat die door het begrip sneller kan herstellen, maar er ontstaat ook zo begrip voor de omstander, want voor hen is het ook niet altijd even makkelijk. Je ziet iemand kapot gaan, maar je weet niet wat je kunt doen. Ook dat is slopend.

• Praat met de jonge moeder over haar gevoelens en gedachten alleen als zij dat wil. Ze is al verwart genoeg, dat het soms moeilijk is uit te leggen wat gebeurt. Help haar te praten over de negatieve gevoelens, zonder dat ze zich daar schuldig over voelt.
  
  
• Probeer de depressieve gevoelens niet 'weg te praten' en geef geen adviezen en tips, dit werkt vaak averechts, hoe goed bedoelt het ook mag zijn. Stel liever vragen en probeer samen antwoorden te vinden, dat werkt veel stimulerender.
  
  
• Begrip, sympathie, steun, taken verdelen en de bereidheid serieus te luisteren zijn het belangrijkst. Overleg welk deel van de zorg voor kind en huishouden je als partner, familie en vrienden kunt overnemen, zodat de kersverse moeder ook tijd voor zichzelf heeft. Maak niet alleen concrete afspraken over dingen die je samen doet of verdeeld, maar ook over wat te doen als er een crisis optreedt.
  
  
• Bouw een vangnet op, zodat je niet alleen de last, pijn, verdriet, woede en onmacht over de toestand hoeft te dragen. Probeer eventuele gevoelens van onmacht of boosheid over de situatie te accepteren. Acceptatie is het begin van heling. Als jij de situatie kunt accepteren, hoe moeilijk dat ook mag zijn, dan kan de betroffene het ook beter. Woede, onmacht en onbegrip zorgen ervoor dat de betroffene zich nog schuldiger gaat voelen en dan helemaal in de war kan raken, omdat je tijdens een PPD niet met je eigen gevoel kunt leven. Je begrijpt jezelf niet meer, hoe moet je als omstander dan de betroffene begrijpen? Dat is moeilijk, maar wel noodzakelijk.
  
  
• Zoek meer informatie over postpartum depressie, in bibliotheek, boekhandel of op internet. Hoe meer je zelf weet, hoe beter je de betroffene kunt begrijpen. Zonder begrip vaart niemand wel en begrip is de vooruitzetting voor genezing. Dat geldt voor alles in het leven, dus ook voor PPD.
  
  
• Zorg dat je samen ook leuke dingen doet, daar van krijgen mensen energie en kunnen dan de rest weer beter aan.
  
  
• Wees niet te kritisch en ook weer niet te veel betrokken, dan raak je samen verstrikt in de valkuilen van deze ziekte. Leer dus de grenzen kennen van de betroffene en waarschuw haar als ze er weer een overheen gaat.
  
  
• Iedereen in de omgeving van een vrouw met een postpartum depressie kan slachtoffer worden van haar agressieve buien en uitvallen. Woede is geen symptoom van de ziekte, het is een oorzaak. Wel kan de vrouw ineens aanvallen krijgen, die door woede of stress sneller optreden. Bedenk dat die aanvallen bij de ziekte horen. Jij als omstander hebt daar geen hand in. Wel kun je helpen bij de woede die ontstaat door de omstandigheden en de machteloosheid en eigen haat. Wie haat zichzelf niet als hij of zij zijn kind iets ongewild aan wil doen? Dat we woede op onze directe naaste afreageren is een bekend feit. Dus dat juist jij het 'doelwit' bent, komt omdat de moeder zichzelf nog kan zijn bij jou. Ze voelt zich nog veilig genoeg bij jou, dat ze haar gevoelens durft te uiten, welke dat ook zijn, positief of negatief. Je kunt wel samen proberen te ontdekken wat de woede oproept of met welke onverwerkte of opgekropte woede de betroffene zieke te maken heeft. Help haar de gevoelens te uiten, in plaats van op te kroppen door schaamte en schuld. Blijf echter met elkaar praten, luister met aandacht en geef ook uw eigen gedachten en gevoelens weer, zonder die te beladen, want extra emoties kunnen de boel laten escaleren in een fikse ruzie. In de rust ligt de kracht.
  
  
• Ga met de betroffene naar de huisarts als ze de problemen blijft ontkennen en zelf niet aan de bel gaat trekken. Alleen dan kan er een vangnet opgebouwd worden en de nodige hulp ingeschakeld worden. Welke dit is hangt af van de situatie waarin de vrouw leeft. Als er voldoende familie en vrienden zijn die inspringen, kan een betroffene vrouw daar voldoende steun aan hebben. Is dit niet het geval, dan moet profressionele hulp ingeschakeld worden om erger te voorkomen.
  
  
• Let op mogelijk gevaar voor zelfdoding. Stress kan zelfmoordneigingen veroorzaken en soms is het ondragelijk voor een ziek iemand om met die ziekte te leren leven. Het zieleleed kan zo groot zijn, dat de dood verlossing betekend van de pijn, onbegrip en onmacht. Iemand die niet meer wil leven, is niet gelukkig met zichzelf. Wijs dus betroffenen ook op de goede kanten van hun leven en de kwaliteiten die ze hebben: de dingen die dus nog wel lukken.
  
  
• Zorg dat je zelf niet overbelast raakt, roep hulp van anderen in als dat nodig is, zoals vrienden en familie. Zorg ook voor je eigen ontspanning. Wordt alles echt te zwaar, schroom dan niet om ook zelf hulp te zoeken bij huisarts, maatschappelijk werk of andere instellinen.
  
  
• Bedenk dat een PPD geen psychische stoornis is, maar die wel kan veroorzaken, net als een depressie. Een vrouw met PPD hoeft niet per definitie depressief te zijn. Zonder goede en tijdige opvang blijft een depressie echter niet uit. Rust en praten is het enige effectieve middel op zo'n moment om erger te voorkomen. Medicijnen kun je ook nemen, maar bedenk dat mensen na ellende ook recht hebben op een depressie. Dat is een soort van rouw dan. Die mag echter niet te lang duren. Een paar dagen tot weken is niet erg, zolang het geen herhalend patroon wordt en de betroffene de depressie kan accepteren en er mee leert omgaan door te gaan verwerken.